Windu.be Blog

Waarom voor iets betalen als het gratis kan? Voor vrijwel alle bekende commerciële software bestaat een gratis alternatief, dat u alleen nog even moet zien te vinden. Wij nemen u al heel veel werk uit handen…

Betaald of gratis?

Microsoft, Adobe, Nero; u zult weinig computers tegenkomen waarop niet een of meer programma’s van deze softwarefabrikanten is geïnstalleerd. Kwalitatief absoluut goede producten, alleen de prijs die consumenten hiervoor moeten neertellen is vaak fors. Zeker in deze economisch barre tijden is het niet onverstandig om eens een blik te werpen op de gratis tegenhangers. De vraag is natuurlijk of de betaalde producten van grote softwarefabrikanten werkelijk een meerwaarde bieden, of dat u slechts betaalt voor de naam.

Besturingssysteem: Windows vs. Ubuntu

Windows is met een marktaandeel van ruim 87 procent wereldwijd ongekend populair (mei 2009, Net Applications). Dit is een hoog percentage, maar toch begint de alleenheerschappij van Microsoft kleine barstjes te vertonen. Drie jaar geleden was het marktaandeel van Windows namelijk nog ruim 95 procent, wat aangeeft dat Windows in flink tempo gebruikers verliest aan MacOS en Linux. Vooral laatstgenoemde is interessant, omdat het volledig gratis is. Linux is eigenlijk een familienaam voor diverse softwareproducten gebaseerd op een open source code. Het bekendste product uit deze familie is het volwaardige besturingssysteem Ubuntu. Via de website www.ubuntu-nl.org downloadt u eenvoudig een Nederlandse versie. Vervolgens brandt u de image (iso-bestand) op een lege cd, waarna u het besturingssysteem installeert.

Ubuntu: handige extra’s

Ubuntu is niet alleen volledig gratis,het biedt nog meer voordelen ten opzichte van Windows. Standaard wordt het geleverd met een aantal handige softwarepakketten, waardoor u direct beschikt over programma’s voor onder andere kantoor, fotografie en e-mail. Tevens bevat het de bekende browser Firefox, dat u geheel naar eigen wens kunt inrichten met een veelheid aan plugins. Ubuntu is bovendien veiliger dan Windows, simpelweg omdat er bijna geen virussen voor bestaan. Voor virusontwikkelaars en hackers is het namelijk veel lucratiever om zich te richten op Windows-machines. Wellicht verandert dit als de populariteit van dit alternatieve besturingssysteem verder stijgt.

Robuuste keuze

Beveiliging De freeware-antiviruspakketten van AVGAvast zijn goede alternatieven voor betaalde virusscanners. Afgelopen jaar heeft Panda ook een virusscanner gelanceerd met twee bijzondere eigenschappen. Het product is volledig gratis en het werkt via het ‘cloud’-principe. Dit houdt in dat er slechts een minuscuul programma draait op uw pc, dat de systeemprestaties nauwelijks beïnvloedt. De antivirussoftware controleert uw computer op schadelijke bestanden vanaf internet. U downloadt het programma via www.cloudantivirus.com. Daarnaast is er sinds september 2009 ook Microsoft Security Essentials, datrealtime-beveiliging biedt tegen virussen, spyware en andere schadelijke software.

Ubuntu zit robuust in elkaar. Als er een programma crasht, heeft dat alleen gevolgen voor dat desbetreffende programma en niet voor de hele computer. Verder stelt dit besturingssysteem lagere eisen aan de computer, waardoor u het ook op oudere machines gebruikt. Uw computer verliest weinig snelheid, omdat het vergeleken met Windows Vista of Windows 7 veel minder vraagt van de systeembronnen. De keerzijde is dat Ubuntu er wel minder sprankelend uitziet. Handig is dat u via enkele muisklikken de toch al ruime hoeveelheid software gemakkelijk uitbreidt met andere gratis programma’s. Tenslotte is dit open source-besturingssysteem volledig aanpasbaar, waar vooral gevorderde gebruikers zich graag op uitleven.

Beperkte ondersteuning

Zoals elk besturingssysteem kent ook Ubuntu een aantal nadelen. Zo bestaan er veel softwareproducten die geen ondersteuning bieden aan de Linux-familie, omdat de markt daarvoor te klein is. Vooral games en specifieke programma’s voor de zakelijke markt zijn veelal niet geschikt. Ook met hardware krijgt u mogelijk problemen, omdat de drivers niet zijn ontwikkeld voor Linuxplatformen. Gelukkig kiest een groeiend aantal fabrikanten ervoor om hun producten af te stemmen op de bekende open source software. Verder ziet Ubuntu er grafisch minder mooi uit dan Windows Vista en Windows 7. U zult wellicht moeten wennen aan de interface. Dit is voor veel mensen de grootste hindernis om over te stappen. Zeker voor doorgewinterde Windows-gebruikers duurt het enige tijd om het onder de knie te krijgen. De navigatie is een totaal andere ervaring. Om maar eens drie voorbeelden te noemen: het menu waarmee u programma’s opent bevindt zich bovenaan het scherm, u gebruikt meerdere werkbladen op het bureaublad en de prullenbak bevindt zich rechtsonder op het paneel als klein pictogram.

Info: www.ubuntu-nl.org

Foto’s bewerken: Photoshop Elements vs. Gimp/PhotoPlus

PhotoShop Professional en Photoshop Elements zijn zo populair dat de term ‘fotoshoppen’ zelfs in de Van Dale is opgenomen. De consumentenversie, Elements, biedt veel mogelijkheden op het gebied van organiseren, presenteren en bewerken. Daarnaast staat het fotobewerkingspakket bekend om zijn gebruiksvriendelijkheid. Toch heeft Photoshop Elements een groot nadeel; de adviesprijs ligt rond de 100 euro. Dat is dan ook de reden waarom een zoektocht naar een alternatief programma voor veel (hobby) fotografen interessant is.

Gimp: sober en krachtig

Het sober ogende Gimp lijkt qua interface in niets op z’n dure concurrent, vooral door de enigszins kale menustructuur. Toch is deze gratis software bijzonder krachtig en kent het wel degelijk veel mogelijkheden om foto’s te bewerken.Als u Gimp voor het eerst opent, valt direct op dat u de vensters en paletten zelf kunt indelen. Hier vindt u diverse gereedschappen om bijvoorbeeld een selectie, een filter of een uitsnede te maken. Mist u een bepaalde functie om een foto te bewerken? Kijk dan eens op registry.gimp.org, waar dagelijks nieuwe plugins worden toegevoegd. Het programma heeft als voordeel dat het met een bestandsgrootte van slechts 15,3 MB heel klein is. Ter vergelijking; voor de commerciële concurrent dient u 1,5 GB harde schijfruimte te reserveren. Door de vele geavanceerde fotobewerkingsmogelijkheden is dit freeware programma zeker een volwaardig vervanger. Op het gebied van archiveren en presentatie moet Gimp het echter wel afleggen. Zo ontwerpt u met Photoshop Elements eenvoudig collages, fotoboeken en ansichtkaarten. Naast Gimp is overigens ook de gratis versie van PhotoPlus een aanrader voor de amateurfotograaf.

Info: www.gimp.org en www.freeserifsoftware.com

Office-pakket: MS Office vs. OpenOffice.org

Het gratis softwarepakket OpenOffice.org bevat voor elk programma uit de Microsoft Office bundel een tegenhanger. Het bestaat namelijk uit een tekstverwerkings-, spreadsheet-, database-, presentatie-, reken-, en tekenprogramma. De mogelijkheden zijn in beide kantoorpakketten voor gemiddelde gebruikers vergelijkbaar. De interface van de gratis software doet sterk denken aan de klassieke menustructuur van Office 2003, wat betekent dat de ontwikkelaars het veel bekritiseerde lint uit Office 2007 niet hebben nagemaakt. Handig is dat u met OpenOffice.org nagenoeg alle MS Office-formaten opent, waardoor u eenvoudig bestanden uitwisselt tussen de twee kantoorpakketten. Het tekstverwerkingsprogramma (Writer) opent ook docx-bestanden, maar kan helaas nog niet in dit formaat opslaan. Overigens geeft het programma geavanceerde docx-bestanden met veel afbeeldingen, tabellen en dergelijke niet altijd correct weer. Gelukkig herstelt u dat in de meeste gevallen eenvoudig.

Spreadsheets

Het maken van een spreadsheet is kinderlijk eenvoudig en doet absoluut niet onder voor de commerciële software. Ook xlsx-bestanden opent u gemakkelijk met deze tool (Calc), waaraan u onder meer 3D-diagrammen en grafieken toevoegt. Als u het presentatieprogramma (Impress) van OpenOffice.org opent, start er een introductieassistent die u helpt om de juiste instellingen te kiezen. Vervolgens verschijnt het opmaakscherm, waarin u de mooiste presentaties in elkaar knutselt. Zoals u gewend bent, staan de dia’s links en de opmaaksjablonen rechts in het opmaakvenster. Het presentatieprogramma leest en schrijft ook PowerPoint-bestanden, met uitzondering van pptx. Dit bestandsformaat kunt u wel openen en bewerken, maar opslaan in datzelfde formaat is niet mogelijk. U slaat presentaties ook eenvoudig op als pdf-document. Met PowerPoint kan dat weliswaar ook, maar dan dient u eerst een invoegtoepassing te downloaden. Daar staat dan weer tegenover dat u PowerPoint-bestanden (pps) kunt draaien via een usb-stick op een computer waar het programma zelf niet aanwezig is.

Nog meer mogelijkheden

Verder bevat OpenOffice.org ook een tegenhanger voor Microsoft’s Acces. Met het databaseprogramma (Base) voert u gemakkelijk gegevens in in een tabel of formulier. Dit gaat op soortgelijke wijze als in Access 2003, hoewel de navigatiestructuur wel omslachtiger is. Tenslotte bestaat het OpenOffice.org pakket nog uit een reken- (Math) en een tekenprogramma (Draw), wat het tot een bijzonder veelzijdig kantoorpakket maakt.

Info: www.OpenOffice.org

Branden: Nero vs. InfraRecorder

Tegen de overdaad van functies uit Nero 9 kan geen ander brandprogramma op. Het lijkt erop dat branden zelfs bijzaak is geworden. Audio rippen, tv-programma’s opnemen, foto’s en video’s exporteren naar online internetdiensten, muziek mixen, 3D-dvd-menu’s ontwerpen, online-backups maken, video’s converteren en analoge media digitaliseren zijn slechts een fractie van de mogelijkheden die de meest recente versie van Nero bevat. Toch is het belangrijk om uzelf de volgende vraag te stellen: gaat u al deze functies gebruiken, of hebt u uitsluitend de behoefte om cd’s en dvd’s te branden? In dat laatste geval bestaan er voldoende gratis alternatieven zonder al die toeters en bellen. Neem bijvoorbeeld het eenvoudige InfraRecorder, dat u downloadt van www.infrarecorder.org. Met dit programma brandt u in no-time cd’s en dvd’s. Als u het programma opent, hebt u de keuze uit een zestal opties. Zo kiest u bijvoorbeeld om een image, video-dvd of een audio-cd te branden. Een handleiding is voor InfraRecorder niet nodig, want het is simpelweg een kwestie van slepen en branden. Gemakkelijker kan deze Nederlandstalige brandtool het niet voor u maken. Vindt u een bepaalde functie uit Nero 9 handig? Even googelen en u vindt voor elk onderdeel uit het multimediapakket freeware-alternatieven.

Info: www.infrarecorder.org

E-mail: Outlook vs. Pegasus Mail/Thunderbird

Via de website www.pmail.com downloadt u gratis deze veelzijdige e-mailcliënt. Anders dan veel andere gratis e-mailprogramma’s zorgt Pegasus Mail ervoor dat u veilig werkt. Om problemen te voorkomen, neemt het veel voorzorgingsmaatregelen. Het programma voert geen scrips uit, opent geen onbekende bijlagen en downloadt geen afbeeldingen van internet. Tevens heeft het phishing-detectie en een uitgebreid spamfilter. Naast de hoge mate van veiligheid beschikt u ook over veel andere opties. Zo zijn de filter-mogelijkheden erg handig, waarmee u automatisch taken uitvoert. U kunt met een filter bijvoorbeeld e-mails van een bepaalde afzender automatisch laten uitprinten of bepaalde bijlagen naar een specifieke locatie opslaan. Ideaal is ook de optie om elke afzender een aparte kleur te geven. Zo ziet u in een flits wie het e-mailbericht heeft verstuurd. Hoewel Pegasus Mail een oud e-mailprogramma is, gaat het wel met zijn tijd mee. U kunt het namelijk ook vanaf een usb-stick gebruiken en het biedt ondersteuning aan alle belangrijke e-mailprotocollen, waaronder smtp, pop3 en imap4. Als u de behoefte hebt om veilig en comfortabel emailberichten te versturen en te ontvangen is het een degelijke vervanger.

Zakelijk of privé?

Wanneer u graag over een geavanceerde elektronische agenda met takenplanning beschikt, is Outlook beter geschikt. Met name voor zakelijke gebruikers is de e-mailcliënt van Microsoft interessant. Hiervoor moet u dan wel flink betalen. De adviesprijs van de meest recente versie is 140 euro. Microsoft biedt ook gratis e-mailcliënts aan in de vorm van Outlook Express en Windows Live Mail. Vanwege de veiligheid en vele opties heeft Pegasus Mail onze voorkeur. Bent u erg gehecht aan Outlook? Probeer dan eens Mozilla’s Thunderbird, aangezien deze e-mailcliënt er nogal op lijkt. Ook dit programma is bijzonder veelzijdig en u voegt eenvoudig functies toe via downloadbare add-ons.

Info: www.pmail.com en nl.www.mozillamessaging.com/nl/thunderbird/

Gratis is geen duurkoop

Als u de pc gebruikt voor eenvoudige toepassingen (zoals e-mail, internet en tekstverwerking) is Ubuntu een prima alternatief voor Windows. U kunt er immers praktisch hetzelfde mee en het is helemaal voor nop. Gebruikt u veel softwarepakketten die niet onder Linux-platformen draaien, dan bent u uiteraard genoodzaakt om Windows te gebruiken. Het fotobewerkingspakket Gimp oogt sober, maar doet op het gebied van fotobewerking niet onder voor Photoshop Elements. Een nadeel is echter dat het veel tijd kost om het programma te begrijpen en het bevat verder geen archiverings- of presentatiemogelijkheden. De kantoorpakketten MS Office en OpenOffice.org ontlopen elkaar nauwelijks. Als u het lint uit Office 2007 gewend bent, zal de klassieke menustructuur van het gratis kantoorpakket verouderd aanvoelen. Helaas is het nog onmogelijk om met OpenOffice.org bestanden te bewaren in het Office 2007-formaat. Gelukkig kunt u deze bestanden wel openen en bewerken, waarna u ze desgewenst opslaat in een ander bestandstype. Tegen Nero kan wat functies betreft geen freeware programma op. Dit multimediaprogramma biedt voor de doorsnee gebruiker echter te veel opties. Verder is het een zware belasting voor het werkgeheugen en de software is prijzig. Wilt u zuiver een brandprogramma voor het branden van cd’s en dvd’s, dan bent u beter af met het gratis InfraRecorder. Tot slot heeft niet iedereen een geavanceerd e-mailprogramma nodig zoals Outlook. Thuisgebruikers hebben voor betrouwbaar e-mailverkeer voldoende aan Pegasus Mail. Ook Thunderbird is in combinatie met handige add-ons een goede vervanger.

Gratis alternatief: een goed alternatief!

De meeste functies uit de dure softwarepakketten komen ook terug in de gratis alternatieven. Anders gezegd; de gratis alternatieven missen voor de gemiddelde gebruiker grotendeels geen belangrijke functies die de dure softwarepakketten wel hebben. Natuurlijk zien de freewareversies er meestal minder gelikt uit, maar daar staat tegenover dat ze minder systeembronnen opslurpen. Bovendien kosten de hier besproken programma’s geen cent en staan ze binnen een paar muisklikken op uw computer. Commerciële programma’s hebben dan weer het voordeel dat ze meestal beschikken over een uitgebereide help-functie. Mocht u er niet uitkomen, dan geven ze ook via andere kanalen professionele ondersteuning – via e-mail, chat of telefoon. Daarnaast zijn er voor veel van deze software ook cursusboeken beschikbaar. Gelukkig hebben bekende freeware zoals Linux en OpenOffice.org een trouwe community, waar u ook altijd met uw vragen terecht kunt. Aan u de keuze.

Bron: Computer Idee

Prijs en leverancier Adviesprijs 89 euro Website Product website Specificaties Netwerkverbindingen Gigabit 802.11 b/g/n WLAN: Frequentiebanden 2.4 GHz 5 GHz WLAN: Meerdere ssid’s ja WLAN: Encryptieprotocollen WEP WPA WPA2 WLAN: WPS ja WLAN: DHCP-server ja WLAN: Repeater mode (WDS) nee WLAN: Antennes 3 LAN: Aantal poorten 4 Overige aansluitingen - Quality-of-Service ja Firewall ja Parental Controls ja Content filtering ja USB: Nas-functionaliteit nee USB: Printserver nee USB: Bewaking via webcam nee

Van Linksys (by Cisco, zoals het tegenwoordig voluit heet) ontvangen wij de WRT320N dual-band router, vormgegeven volgens het nieuwe design.

Zoals we van de nieuwe Linksys-modellen gewend zijn is de WRT320N makkelijk in de omgang. Het menu is typisch Linksys: overzichtelijk, maar het blinkt niet uit in gebruiksvriendelijkheid. Bekijken we de technische specificaties, dan valt op dat de upstream wel te beperken is maar downstream snelheid niet. De testresultaten op de 2,4GHz-band zijn gemiddeld. Over tien meter wordt er van lan naar wlan en andersom gemiddeld ruim 70 Mbit/s behaald, over 20 meter zakt dat in naar minder dan 20 Mbit/s. Overschakelen naar 5 GHz leidt tot een flinke prestatietoename op de 20 meter-tests: u behaalt zo al snel een doorvoersnelheid van 55 Mbit/s, ruim 30 Mbit/s meer dan wat de 2,4GHz-band biedt. Tijdens het testen lopen we nauwelijks tegen verbindingsproblemen aan, voldoende reden om de router hier vier bollen voor te geven. De WRT320N is voorzien van een gigabit-chip en maakt hier gedurende de bedrade tests prima gebruik van: we noteren minimaal 156 Mbit/s van wan naar lan.

Pluspunten

+ niet duur
+ 5GHz-modus

Minpunten

- wat tegenvallende prestaties op 2,4 GHz

Conclusie

De mogelijkheden (dual-band) en resultaten van de WRT320N zijn prima, de prijs/prestatieverhouding is dankzij een een adviesprijs van € 89 zonder meer goed.

Hoewel we al de nodige jaartjes gewend zijn aan digitaal beeld, blijft de verwarring over het onderwerp pixels en resolutie nog steeds actueel. Wat betekenen deze termen en hoe krijgt u de beste weergave op beeldscherm of papier?

Wat is een pixel?

Elk digitaal beeld – of het nu een digitale foto is of een gescande afbeelding – is opgebouwd uit uniform gekleurde puntjes, zoals een Ministeck-plaatje. Deze zogenoemde pixels kunnen meer dan 16 miljoen kleuren hebben. Alle apparaten die digitaal beeld opnemen of weergeven werken op basis van deze gekleurde beeldpuntjes. Bij de sensor van een camera en bij beeldschermen (telefoon, monitor, televisie, beamer) wordt het aantal pixels gebruikt om het detail in de opname of weergave aan te duiden. In de specificaties van de betreffende apparaten is dit aantal pixels te vinden onder de term resolutie. Zo heeft een sensor met 10 miljoen pixels een ‘resolutie’ van 3888 x 2592 pixels, is de ‘resolutie’ van een computerbeeldscherm 1280 x 1024 pixels en wordt het beeld van een full hdtelevisie beschreven door 1920 x 1080 pixels.

Pixel of resolutie?

De aanduiding resolutie is echter niet correct, omdat dit eigenlijk het aantal pixels per lengte-eenheid moet zijn. De opmerking ‘ik heb een monitor met een resolutie van 92 dpi (dots per inch)’ zal door niemand begrepen worden als ‘ik heb een 24inch-breedbeeldmonitor met 1920 x 1080 pixels’. ‘Mijn digitale camera heeft een resolutie van 4000 dpi (spiegelreflex met 10 Mp-sensor)’ is technisch wel correct, maar leidt in de dagelijkse conversatie tot onbegrip.

Resolutie

Als we foto’s gaan afdrukken wordt de term resolutie ook gebruikt en deze keer correct. Want als wordt gezegd dat 300 dpi de optimale kwaliteit is voor een standaardafdruk van 15 x 10 cm, dan worden er ook echt 300 beeldpunten gebruikt per 2,54 cm om de foto af te drukken. Pixels zijn nu wel correct gekoppeld aan een lengte-eenheid. De vraag is nu echter hoe we weten hoe groot een afdruk kan zijn als we een digitale foto hebben van bijvoorbeeld 3888 x 2592 pixels? We kunnen dat uitrekenen met behulp van de afdrukresolutie en voor de volledigheid doen we dat toch maar even, hoewel u natuurlijk niet voortdurend met een rekenmachine in de hand de grootte van de afdruk van uw foto’s moet gaan bepalen. Gesteld dat we de genoemde foto van 3888 x 2592 pixels (10 Mp) willen afdrukken met 300 dpi, dan weten we dus dat we 300 pixels nodig hebben om 25,4 mm af te drukken. Met 3888 pixels wordt de breedte dan (3888/300) x25,4=329mm en de hoogte met 2592 pixels wordt dan 219 mm, dus ruim 30 x 20 cm, een A4-tje.

De praktijk

Op maat maken Wilt u de foto’s met de juiste aantallen beeldpunten en in de goede beeldverhouding maken, dan doet u dat in een volwassen fotobewerkingsprogramma. In Photoshop Elements gebruikt u Afbeeldingsgrootte en Canvasgrootte in het menu Afbeelding, Vergroten/verkleinen. Wordt een foto verkleind, dan worden er pixels weggegooid en is het raadzaam de foto iets te verscherpen. Sla de verkleinde versie onder een aparte naam op in jpeg met de hoogste kwaliteit en de indeling Basis (standaard). De bestanden worden door de meeste weergaveapparaten goed herkend. Paint Shop Pro heeft met de opties Formaat wijzigen en Doekgrootte soortgelijke mogelijkheden. Tip: U kunt foto’s ook eerst bijsnijden en dan op maat maken. Zo kunt u zo meer aandacht geven aan het hoofdonderwerp.

Voor de beste weergave van foto’s moeten de pixels van de foto aansluiten bij de pixels van het beeldscherm of de afdruk. Foto’s moeten daarom in veel gevallen verkleind worden en ook moet de verhouding veelal aangepast worden. Een digitale foto heeft de beeldverhouding 4:3, terwijl de televisie waarop u ze wilt laten zien 16:9 is. Wilt u geen vervorming, zwarte balken of afgehakte hoofden en voeten, dan zult u de verhouding moeten aanpassen. Hoe foto’s te verkleinen en de verhouding aan te passen leest u in het kader hiernaast. Voor de meest gangbare weergave-apparauur en afdrukmogelijkheden geven we hier een kort overzicht.

Mobiele telefoon

De beeldschermpjes van mobiele telefoons worden steeds beter en groter. U kunt ze als fotoviewer gebruiken. Het aantal pixels is echter niet hoog en u kunt uw foto’s verkleinen tot 320 x 240 pixels. Let daarbij wel op de beeldverhouding. Kijk in de specificaties van uw telefoon hoe groot het scherm is in pixels. Voordeel van verkleinen is dat u in het interne geheugen of op een geheugenkaartje veel meer foto’s kunt zetten. Ook sommige mp3-spelers hebben een lcd-scherm van dat formaat.

Smartphone

De schermpjes van smartphones hebben over het algemeen een hogere detailweergave dan een gewone mobiele telefoon. Ze zijn vaak ook breedbeeld. Er zijn overigens behoorlijke verschillen, dus raadpleeg eerst de specificaties. Op steeds meer modellen is het scherm 800 x 480 pixels in 4 inch, aantallen beeldpunten die vroeger normaal waren op een crt-monitor van 15 inch!

Fotolijstjes

Bestaat bij mobiele telefoons en smartphones een grote variëteit in aantallen pixels en beeldverhoudingen, ook bij digitale fotolijstjes is een zekere wildgroei te herkennen. De goedkoopste lijstjes met een diameter van 7 inch hebben 480 x 234 pixels (2:1), terwijl een fotolijst van 10 inch in 4:3-verhouding foto’s van 1024 x 768 pixels beeldvullend kan laten zien. Met daartussen allerlei soorten en maten. Kijk ook hier weer goed naar het juiste aantal pixels, voordat u de foto’s op maat maakt.

Internet

Voor het vertonen van foto’s op internet is er geen vaste maat of beeldverhouding aan te geven. De meeste internetters surfen nog op een monitor met 1024 x 768 pixels, dus wilt u een foto op de helft van de gehele schermbreedte laten zien, dan is 500 pixels breed een mooie maat. Heeft iemand een scherm van 1920 x 1080 pixels, dan zal diezelfde foto slechts een kwart van de schermbreedte beslaan. De genoemde 500 pixels is ook een gangbaar formaat voor Hyves en Flickr, waarbij bij de laatste website ook grotere foto’s geüpload kunnen worden.

Lcd-monitor

Wilt u een foto beeldvullend als bureaubladachtergrond gebruiken, dan moet u de foto aanpassen aan het aantal pixels dat het beeldscherm weergeeft. Dat kunt u vinden door rechts te klikken op een leeg gedeelte van het Bureaublad en te kiezen voor Eigenschappen en vervolgens de tab Instellingen (XP) of Aan persoonlijke voorkeuzen aanpassen, Beeldscherminstellingen (Vista).

Televisie

Wilt u uw foto’s op televisie laten zien, bijvoorbeeld via een directe hdmi-aansluiting of via een dvd, dan kunt u in dat laatste geval de foto’s ook verkleinen tot het formaat van het scherm. Een beeldbuistelevisie neemt genoegen met 720 x 576 pixels. Een full hd-scherm vraagt 1920 x 1080 pixels.

Beamer

De aantallen pixels van beamers komen grotendeels overeen met die van beeldschermen. Hier wordt echter niet altijd het exacte aantal pixels genoemd, maar termen afgeleid van het oude vga-principe, zoals WXGA. Elke beamer heeft een zogeheten ‘native resolution’, waarbij echte pixels worden weergegeven, maar kan ook opschalen naar grotere formaten en andere beeldverhoudingen. Dit gaat echter altijd gepaard met kwaliteitsverlies.

Afdrukken

Pixels en vergroten Wilt u een foto afdrukken, dan is 300 dpi aan te bevelen. Meer dots per inch zijn niet nodig. Maar voor het vergroten van een onderdeel van een afbeelding, maken meer dpi wel een verschil. Linksboven ziet u het oog van de poes uitvergroot. Met de klok mee ziet u daarna een opname van 150 dpi, 300 dpi en linksonder 600 dpi.

Theoretisch drukken we foto’s af met 300 dpi en kunnen we uit het aantal pixels van de sensor het afdrukformaat van een foto berekenen. Een hogere resolutie levert geen hogere afdrukkwaliteit op. Een lagere afdrukresolutie kan wel praktisch zijn. Allereerst is ze afhankelijk van de kijkafstand. Hoe verder u weg staat van de afdruk, des te lager de resolutie mag zijn. Een foto van 15 x 10 cm bekijkt u op halve armlengte en dan is 300 dpi nodig voor een maximale visuele scherpte. Een afdruk van 30 x 20 cm bekijken we echter al op volle armlengte en dan is 200 dpi al ruim voldoende. Bij een billboard langs de snelweg worden slechts 32 puntjes per inch gebruikt en toch is het beeld van 20 meter afstand scherp. Tevens speelt de kwaliteit van het papier een rol. Op hoogwaardig fotopapier of in een glossy magazine heeft 300 dpi op leesafstand zin, maar in een krant vloeien 300 druppels inkt op 25 mm geheel in elkaar over en volstaat 175 dpi. Ook de nauwkeurigheid van het uitvoerapparaat heeft invloed. Een fotoprinter kan 300 puntjes in een inch plaatsen, maar bij standaardprinter stopt de nauwkeurigheid ergens rond de 200 dpi. In de tabellen hieronder hebben we enkele richtgetallen gegeven en het kader hiernaast leest u meer over dpi en vergroten.

Conclusie

Onze digitale camera produceert veel pixels en voor bijna alle presentatie- en publicatievormen zelfs veel te veel. Ook de verhouding van het beeld stemt niet altijd overeen met het medium waar we de foto op laten zien. Maak uw foto’s dus op maat. Verminder het aantal pixels tot dat van het beeldscherm of afdrukformaat met de optie Afbeeldingsgrootte in een fotobewerkingsprogramma en wijzig eventueel ook de beeldverhouding met de optie Doek/Canvasgrootte. U hebt dan niet alleen een betere weergavekwaliteit, tevens zijn de bestanden veel kleiner, zodat u ook meer foto’s op een usb-stick of geheugenkaartje kunt zetten.

Tabel beeldscherm

Beeldscherm		Beeldverhouding	Aantal pixels
Mobiele telefoon	Nokia 6300	4:3	320 x 240
	LG Cookie	5:3	400 x 240
Smartphone	iPhone	3:2	480 x 320
	HTC Touch HD	5:3	800 x 480
Fotolijstje	7 inch	2:1	480 x 234
	8 inch	5:3 / 4:3	800 x 480/ 800 x 600
	10 inch	4:3	1024 x 768
Internet	Webpagina	n.v.t.	max. 1000 px breed
	Flickr	n.v.t.	500 px (max. 1024 px)
	Hyves	n.v.t.	500 px
LCD-monitor	15 inch	4:3	1024 x 768
(Bureaublad-	17 inch	4:3	1280 x 1024
achtergrond)	22 inch	16:10	1680 x 1050
	24 inch	16:9 / 16:10	1920 x 1080/ 1920 x 1200
Televisie	Beeldbuis	4:3	720 x 576
	Hd-ready 720p	16:9	1280 x 720/ 1366 x 768
	Full hd 1080i/p	16:9	1920 x 1080
Beamer	XGA	4:3	1024 x 768
	WXGA	5:3	1280 x 768
	Hd 720p	16:9	1280 x 720
	Hd 1080i/p	16:9	1920 x 1080

Tabel afdrukken

Afdrukken		Beeldverhouding	Aantal pixels
Los en fotoboek	15 x 10 cm	3:2	250 dpi/ 1500 x 1000
	18 x 13 cm	3:2,16	225 dpi/ 1600 x 1160
	20 x 15 cm	4:3	200 dpi/ 1600 x 1200
Vergroting	30 x 20 cm	3:2	185 dpi/ 2220 x 1480
	40 x 30 cm	4:3	150 dpi/ 2400 x 1800
	45 x 30 cm	3:2	150 dpi / 2700 x 1800
Poster	60 x 40 cm	3:2	120 dpi / 2880 x 1920
	70 x 50 cm	7:5	100 dpi / 2800 x 2000
Canvas	50 x 50 cm	1:1	125 dpi / 2500 x 2500
Laserprinter	20 x 15 cm	4:3	225 dpi / 1800 x 1350
Krant	20 x 15 cm	4:3	175 dpi / 1400 x 1050

 

Bron: Computer Idee